سنڌ ۾ ماضي ۾ به ٻوڏون آيون آهن پر هن سال ٻوڏ وڏي تباهي مچائي ڇڏي: سيد مراد علي شاهه

ڪراچي (رپورٽر) سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه چيو آهي ته ماضي ۾ به ٻوڏون آيون آهن، پر هن سال جي ٻوڏ غير معمولي هئي، جنهن وڏي تباهي مچائي ۽ تمام گهڻو جاني ۽ مالي نقصان ڪيو، وڏي وزير. اهڙن خيالن جو اظهار هن گذريل ڏينهن سنڌ اسيمبلي جي اجلاس ۾ چوماسي جي برساتن، ٻوڏ جي تباهي ۽ ان حوالي سان سنڌ حڪومت جي قدمن بابت التوا واري رٿ پيش ڪندي ڪئي، اجلاس ۾ سنڌ جي وڏي وزير پنهنجي تقرير ۾ چيو ته اهڙي ٻوڏ اسان جي تاريخ ۾ اڳ ڪڏهن به نه آئي آهي. حڪومت ۽ اپوزيشن ٻئي ان ڳالهه جا شاهد آهن، هن صورتحال نه رڳو سنڌ پر سڄي پاڪستان کي نقصان پهچايو آهي، هن چيو ته شروعاتي طور تي اڳڪٿي ڪئي وئي هئي ته سنڌ ۾ 60 ملي ميٽر برسات پوندي، جڏهن ته 20 سيڪڙو وڌيڪ برسات پوندي. ان اڳڪٿي جي نتيجي ۾ شروعاتي حساب سان 62 هزار خاندان متاثر ٿي سگهن ٿا، اسان 90 هزار خيمن جي اسٽاڪ رکڻ جي ڳالهه ڪئي هئي، اسان وٽ 86 هزار خيما هئا، جڏهن ته اين ڊي ايم اي وٽ 5 هزار خيما هئا، اسان 20 سيڪڙو وڌيڪ خيمن جي تياري ڪئي هئي. برسات، پهرين جون ۾ برسات پئي، هڪ ڏينهن ۾ 52 ملي ميٽر پئي. وڏي وزير وڌيڪ چيو ته ڪراچي ۾ جولاءِ ۾ به روڊن تي پاڻي ڀرجي ويو پر 2020ع کان اڳ پاڻي ڪڍيو ويو، پڊعيدن ۾ 535 ملي ميٽر برسات پئي، بدين ۾ 335 ملي ميٽر برسات پئي، جولاءِ ۾ تمام گهڻي برسات پئي. سندس چوڻ هو ته اسان جون تياريون هيون پر رب کي ڪجهه ٻيو منظور هو، 17 آگسٽ کان شروع ٿيندڙ برسات ڪيترن ئي ڏينهن تائين جاري رهي، پڊعيدن ۾ 1228، لاڙڪاڻي ۾ 778 ملي ميٽر، حيدرآباد ۾ 505، ڪراچي ۾ 292، سرجاني ۾ 292 ملي ميٽر برسات پئي. اسان جي سراسري برسات جو 800 سيڪڙو کان وڌيڪ آهي.اها ڊيٽا اين ڊي ايم اي پاڻ جاري ڪئي آهي. اسان جي اوسط 60 ملي ميٽر برسات آهي، هن چيو ته جيڪڏهن 6 لک کان وڌيڪ پاڻي اچي ٿو. گڊو بئراج ته پوءِ رب ئي بچائي سگهي ٿو، 2010ع کان 2011ع تائين به ٻوڏون آيون. 2020ع ۾ ٻوڏ آئي پر هاڻوڪي ٻوڏ ايتري خطرناڪ هئي جو روڊن، رستن، بندن ۽ ريلوي کي سخت نقصان پهتو، هن چيو ته اسان ٽن ڏينهن ۾ متاثر ٽن ضلعن ۾ خيما موڪليا آهن. مخالفن پاران وڏيون وڏيون ڳالهيون ڪيون ويون ته ڪجهه علائقا پاڻي هيٺ نه پر ڄاڻي واڻي ٻوڙيا ويا، سنڌ ۾ اسان جون زمينون سڀ کان وڌيڪ زرخيز آهن، جنهن تي چيو ويو ته پنجاب ۾ ايتري برسات پئي، پاڻي آيو. ٻاهر نڪتو، پر هتي اهو نه نڪتو، سنڌ ۾ برساتن ۽ ٻوڏ سبب 38 لک هيڪٽرن تي بيٺل فصل تباهه، 800 ماڻهو فوت، 20 لک 44 هزار گهر متاثر، 4 لک 36 هزار چوپايو مال مري ويا، 111 ارب رپين جو نقصان ٿيو. روڊ جي شعبي ڏانهن. صحت، اسڪولن جون عمارتون به تباهه ٿي ويون، هاڻي سوال اهو ٿو پيدا ٿئي ته بحالي لاءِ پئسا ڪٿان ايندا؟ وڏي وزير چيو ته بلاول ڀٽو ۽ وزيراعظم بحاليءَ جي ڪمن جي حوالي سان تمام گهڻيون ڪوششون ڪيون آهن، انهن جي ڪوششن جي نتيجي ۾ گڏيل قومن جو سيڪريٽري جنرل آيو، اڃا به ڪوشش ڪري رهيا آهيون. متاثر علائقن ۾ اڃا پاڻي موجود آهي. ساڄي ڪناري تي هڪ لک 40 هزار هيڪٽرن تي پاڻي آهي جڏهن ته لفٽ ڪناري تي 44 هزار هيڪٽر تي اڃا به پاڻي موجود آهي. سندس وڌيڪ چوڻ هو ته خيرپور، قمبر، شهدادڪوٽ جي مختلف ضلعن ۾ اڃا به پاڻي موجود آهي. گذريل چئن ٻوڏن ۾ خيرپور ۾ ڪو به مسئلو نه هو پر هن ڀيري صورتحال ڳڻتي جوڳي هئي. مراد علي شاهه چيو ته منڇر جي حوالي سان چيو ويو ته پاڻي ناهي نڪتو، مون چيو ته اتي 106 فوٽ پاڻي آهي، جيڪي علائقا ڪڏهن پاڻي هيٺ نه آيا هئا اهي هن ڀيري پاڻي هيٺ اچي ويا. سنڌ حڪومت جيترو ڪم ڪيو آهي سو ٻه ڀيرا سنڌ جي هر ضلعي جو دورو ڪري چڪو آهيان، پرڏيهي وزير پنهنجا پرڏيهي دورا ختم ڪيا. اسان 8 لک 36 هزار خيما ڏنا، جن مان 6 لک سنڌ حڪومت جا، باقي خيما NDMA، ڏنا ۽ ايئر فورس به مدد ڪئي، سنڌ ۾ 23 لک 89 هزار راشن جا ٿيلها ڏنا ويا، جن مان 17 لک سنڌ حڪومت ڏنا. حڪومت 8 هزار اين ڊي ايم، هڪ لک پرڏيهي راشن جا ٿيلها ڏنا. اهڙي طرح متاثرن ۾ 12 لک 87 هزار کان وڌيڪ ڪمبل ورهايا ويا، امدادي ڪم اڃا به جاري آهي، مراد علي شاهه چيو ته سنڌ حڪومت 27 لک هيڪٽرن تي ڪڻڪ پوکڻ جو هدف مقرر ڪيو آهي، اهو هدف پورو ڪيو ويندو. سنڌ حڪومت ڪڻڪ جو اگهه 4 هزار رپيا مقرر ڪري ڇڏيو آهي، 2 لک هيڪٽر تي ڪڻڪ پوکي وئي آهي، هن چيو ته سنڌ ۾ مليريا جا 5 لک 43 هزار ڪيس ظاهر ٿيا، 22 هزار ڪيس ڊينگي جا هئا، جن مان 60 ڄڻا مري ويا آهن، هن چيو ته ٻوڏ کانپوءِ سنڌ حڪومت ترقياتي بجيٽ ۾ 87 ارب رپيا رکيا آهن، ان مان 45 ارب رپيا بچائڻ جو منصوبو آهي، وڏي وزير چيو ته اسان عالمي بئنڪ سان ڳالهائي رهيا آهيون. بحالي لاءِ فنڊ فراهم ڪرڻ جو معاملو ڊونر ڪانفرنس ۾ رکيو ويندو. اسان اين جي اوز سان گڏجي ڪم ڪيو آهي، هڪ هڪ گهر جو دورو ڪيو آهي، گڏيل سروي جو ڪم مڪمل ڪيو ويو آهي. سنڌ حڪومت گهرن جي تعمير لاءِ 50 ارب ڏنا آهن، في گهر ٽي لک رپيا ڏينداسين، ان منصوبي لاءِ مختلف اين جي اوز جون خدمتون ورتيون آهن. هوءَ جڏهن ٻڌائيندي ته ڪيترا گهر ٺاهيا ويا آهن، پوءِ ٻي قسط ڏني ويندي، جيڪي گهر ڊهي پٽ ٿيا اهي 80 سيڪڙو ڪچا گهر هئا، هاڻي اسان انهن کي ٻيهر تعمير ڪرڻ چاهيون ٿا. وڏي وزير چيو ته آبپاشي نظام جي بحالي لاءِ ڪم شروع ڪيو ويو آهي، مختلف منصوبا جوڙيا ويا آهن، ايشيائي ترقياتي بئنڪ اسان کي 200 ملين ڊالر ڏئي رهيو آهي، اسان تي تنقيد ڀلي ڪريو پر هي وڏو سانحو آهي. هي نقصان موسمي تبديليءَ سبب ٿيو آهي، سچ ته عوام کي ٻڌايو وڃي.  جيڪڏهن اسان جي ملڪ مان غلط پيغام  پرڏيهه ويندو ته ملڪ کي نقصان پهچندو. هن چيو ته اسان پنهنجي عوام سان گڏ آهيون، توهان غلط پروپئگنڊا ڪري پاڪستان کي نقصان پهچندا.جئين توهان ماضي ۾ به نقصان ڪندا رهيا آهيو .پيپلز پارٽي عوام ۾ آهي ۽ خدمت ڪندي رهندي. وڏي وزير چيو ته اسان جون خاميون ضرور آهن پر اسان جي نيڪ نيت تي شڪ نٿو ڪري سگهجي. تحريڪ التوا تي بحث ۾ حصو وٺندي پي ٽي آءِ جي پارلياماني اڳواڻ خرم شير زمان چيو ته هي معاملو ايترو اهم آهي ته ان معاملي تي بحث لاءِ وڌيڪ ٻه ڏينهن وڌا وڃن، هن چيو ته وڏي وزير ڇا چيو آهي. ان مان لڳي ٿو ته سنڌ ۾ کير جا درياهه وهي رهيا آهن، هن چيو ته اسان به جواب ڏينداسين، توهان ڏهن منٽن جو ٽائيم ڏنو آهي ان جو جواب ڪيئن ڏيندا؟ تحريڪ التوا تي بحث ۾ حصو وٺندي